انواع لوازم اندازه گیری و کاربرد­ آن­ها

 انواع لوازم اندازه گیری و کاربرد­ آن­ها
چکیده این مطلب : انتشار : 1399/03/20 0 نظر

در این مقاله قصد داریم تا شما را با تعریف لوازم اندازه گیری و هم چنین توضیح مختصر در رابطه با بعضی از این ابزار آشنا کنیم. لزوم استفاده از ابزار دقیق اندازه گیری و هم چنین ارائه مطالبی در خصوص انواع کولیس، میکرومتر و ساعت های اندیکاتور از جمله مباحثی است که در این مقاله به آن پرداختیم.

 انواع لوازم اندازه گیری و کاربرد‌ آن‌ها

اگر شما مشغول فعالیت در کارگاه یا کارخانه و یا انجام کارهای صنعتی هستید قطعاً به گروهی از ابزار احتیاج دارید که با اندازه گیری‌های دقیق بتواند بازدهی فعالیت‌های صنعتی شما را ارتقا دهد و هم‌چنین در بالا‌بردن کیفیت محصولات نهایی موثر واقع شود؛ به‌خصوص زمانی که گستره فعالیت‌های شما وسیع‌تر می‌شود، تغییرات و خطاهای به‌ظاهر کوچک در اندازه گیری قطعات و یا پایش وضعیت کیفی ابزارآلات، می‌تواند منجر به بروز ایرادات بزرگ و یا حتی خرابی های وسیع در محصولات نهایی و هم‌چنین وارد کردن خسارات جانی و مالی بشود؛ در نتیجه هدف از ساخت ابزار دقیق اندازه‌گیری، کاهش قابل‌توجه خطاهای احتمالی می‌باشد تا کیفیت و بازدهی کار را افزایش دهد. برای این منظور، در گذر زمان ابزاری ساخته شد که هر کدام با ساختار ظاهری و مکانیسم منحصر‌به‌فرد، جهت اندازه گیری پارامترهای متفاوت مورد استفاده قرارگیرد؛ برای مثال در حیطه‌های مختلف صنعتی مانند برشکاری، جوشکاری، آهن‌بری و ... به ابزار متعددی نیاز است که از جمله آن‌ها می توان موارد زیر را نام برد: کولیس، میکرومتر، نورسنج، ضخامت‌سنج، صوت‌سنج، دماسنج، گاز‌سنج، ترانسمیتر، مولتی متر، کالیبراتور، فرکانس متر، ارتعاش سنج و...

کولیس

کولیس، یکی از ابزارهای دقیق اندازه‌گیری می‌باشد که برای اندازه‌گیری ابعاد مختلف یک جسم مورد استفاده قرار می‌گیرد. کولیس ها در صنایع مختلف از جمله مهندسی مکانیک، پزشکی، فلزکاری، ساخت خودرو و یا حتی به عنوان یکی از ابزارهای مهم اندازه‌گیری در کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. کولیس‌ها به‌طور‌کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ دسته اول کولیس‌های داخلی هستند که برای اندازه‌گیری ابعاد داخلی یک جسم به کار می‌روند و دسته دوم کولیس‌های خارجی نام دارند که برای اندازه‌گیری ابعاد خارجی جسم استفاده می‌شوند؛ کولیس‌های داخلی در مقایسه با کولیس‌های خارجی، دارای شاخک‌های کوتاه‌تری هستند درحالی‌که کولیس‌های خارجی، شاخک‌های بلندتری داشته و دارای قابلیت تکرارپذیری می‌باشند؛ هم‌چنین برای اندازه گیری فواصل بزرگ مانند اندازه‌گیری قطر یک لوله بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرند. همان‌طور که گفته‌شد برای اندازه‌گیری فاصله بین دو نقطه مختلف از یک جسم از وسیله‌ای به نام کولیس استفاده می‌کنیم، اما چگونه می‌توان به کمک کولیس فاصله بین دو نقطه را اندازه گرفت؟ کولیس‌ها از نظر چگونگی اندازه‌گیری فاصله بین دو نقطه به سه دسته تقسیم می‌شوند:

 کولیس های ورنیه

این دسته از کولیس‌ها به کولیس ساده یا معمولی معروف هستند. در این نوع کولیس، قسمت خط کش مانندی وجود دارد که می‌توان به کمک آن با استفاده از محاسبات مشخصی، فاصله بین دو نقطه را اندازه گرفت.

کولیس‌های ساعتی

 این نوع کولیس که نام دیگرش کولیس عقربه‌ای می‌باشد، اعداد اندازه‌گیری شده را به وسیله یک صفحه ساعت مانند و توسط عقربه نشان می‌دهد؛ استفاده از این کولیس در مقایسه با کولیس ورنیه به علت محاسبه راحت‌تر اندازه ها آسان‌تر می‌باشد.

کولیس‌های دیجیتال

 نام دیگر این نوع کولیس‌ها کولیس رقمی می‌باشد. در این نوع کولیس، اندازه بین دو نقطه توسط یک صفحه نمایشگر نشان داده‌می‌شود؛ در‌نتیجه در‌مقایسه با دو نوع کولیس دیگر استفاده راحت‌تری دارد؛ هم‌چنین از دقت بالایی برخوردار است، علاوه بر‌‌این، عمدتاً این کولیس‌ها قابلیت اتصال به کامپیوتر را نیز دارند و به این شکل می‌توان اطلاعات ذخیره شده در آن را به یک فایل اکسل انتقال داد. در این نوع کولیس امکان اندازه گیری فواصل با واحدهای دیگری هم‌چون اینچ، فوت و ... نیز موجود می‌باشد.

 

 

 نکته

دامنه اندازه‌گیری کولیس ها معمولاً بین 0 تا 15، 0تا20  و 0تا 30 سانتی‌متر می‌باشد .

میکرومتر

 یکی دیگر از ابزار اندازه‌گیری، میکرومتر می‌باشد؛ این وسیله برای اندازه‌گیری‌های خیلی دقیق در اجسام کاربرد دارد. دقت میکرومتر یا ریزسنج به مراتب بیشتر از کولیس‌هاست و برای اندازه‌گیری قطعاتی که به برش های دقیق احتیاج دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد. میکرومتر به طور کلی به دو دسته میکرومتر میلی‌متری و اینچی تقسیم می‌شود. دامنه اندازه گیری میکرومتر ها 25 میلی‌متر می‌باشد، به این شکل که بعضی از آن‌ها بین 0تا 25 میلی‌متر و برخی بین 25 تا 50 میلی متر به بالا هستند. میکرومتر‌های اینچی به صورت عمده با قابلیت تفکیک 0005/0 اینچ ،001/0 اینچ ، و 0001/0اینچ ساخته می‌شوند. میکرومتر‌ها از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده‌اند که عبارتند از:  فک ثابت، فک متحرک، استوانه مدرج یا خط‌کش میکرومتر، پوسته مدرج یا ورنیه میکرومتر و کمان که برای گرفتن میکرومتر از آن استفاده می‌شود، هم‌چنین در انتهای میکرومتر یک جغجغه است و اهرمی که برای قفل شدن هنگام اندازه‌گیری استفاده می‌شود.

 

 ساعت‌های اندیکاتور

 یکی از ابزارهای دقیق که برای اندازه‌گیری خلاصی طول هر قطعه به کار می‌رود، ساعت اندیکاتور نام دارد؛ علاوه بر این تاب و انحنای موجود در قطعات، توسط این ساعت اندازه‌گیری می‌شود، هم‌چنین برای اندازه‌گیری قطعات بیضی و انحنای آن‌ها از ساعت‌های اندیکاتور استفاده می‌شود که با دقت بالایی این کار را انجام می‌دهد. به وسیله ساعت‌های اندیکاتور قطعات و سطوح مختلف به صورت فیزیکی ارزیابی می‌شوند، در نتیجه هر گونه لبه‌دار شدن، چاله شدن و غیر همسطحی و ناهمواری قابل شناسایی می‌باشد و هم‌چنین اختلاف بین سطوح قابل خواندن می‌باشد. ساعت‌های اندازه گیری در دو نوع عقربه‌ای و دیجیتال موجود می‌باشند که خواندن اندازه‌ها در نوع دیجیتال آسان‌تر بوده و هم‌چنین دقت بالاتری به نسبت نمونه عقربه‌ای دارد؛ ساعت‌های اندازه‌گیری در انواع دیگری نیز موجود می‌باشند که برای انواع خاصی از قطعات مورد استفاده قرار می‌گیرند از جمله این ساعت‌ها میتوان به ساعت اندازه‌گیری ضخامت‌سنج، ساعت عمق‌سنج، ساعت داخل‌سنج و ساعت‌های اندازه‌گیری شیطانکی و بازودار اشاره‌کرد. دقت اندازه‌گیری ساعت‌های اندیکاتور معمولاً بین 01/0تا 002/0میلی‌متر می‌باشد و دامنه اندازه‌گیری‌شان معمولاً یک سانتی‌متر است که با توجه به کاربردشان کافی است. همان‌طور که گفته‌شد ساعت‌های اندیکاتور دارای قابلیت‌های مختلفی هستند اما با توجه به دقت بالایی که در اندازه‌گیری دارند می‌توان در الایمنت کوپلینگ‌ها از آن‌ها استفاده کرد.

 

2 نکته در مورد ساعت‌های اندیکاتور

1- ساعت اندازه‌گیری به علت آسیب‌پذیری بالایی که دارد، باید در هنگام برخوردهای فیزیکی با آن‌ مراقب بود و تنها به هنگام نیاز، آن را از پایه یا جعبه جدا کرد.

2- کالیبراسیون و صحیح بودن عملکرد ساعت اندازه گیری بسیار اهمیت دارد، در‌نتیجه به صورت منظم باید مورد ارزیابی قرار گیرد.

سخن پایانی

 علاوه بر مواردی که در بالا معرفی شد، ابزارهای متنوع دیگری موجود می‌باشد که به عنوان لوازم اندازه گیری محسوب می‌شوند و هر‌کدام کاربردهای خاص خود را دارند؛ از جمله این ابزار می توان به لوازمی مانند بادسنج، بروسکوپ، تاکومتر، تراز لیزری، تست کشش تسمه، دماسنج، حرارت‌سنج و ... اشاره کرد. ما در این مقاله تنها به توضیح برخی از ابزار اندازه‌گیری پرداختیم اما، شما در صورت اشتغال به حرفه‌های متفاوتی که نیاز به ابزار دیگری دارد، می‌توانید به مقاله اختصاصی در مورد هر کدام از ابزار مورد نظر مراجعه کرده و با کسب اطلاعات مربوطه، کیفیت و بازدهی فعالیت خود را افزایش دهید.

نظرات

captcha Refresh

عضویت در خبرنامه

با عضویت در خبرنامه می توانید از جدیدترین محصولات و تخفیف ها در ایمیل خود با خبر شوید...